Oude kozijnen ventileerden ongewild via kieren. Nieuwe kozijnen doen dat niet meer, en dat is precies de bedoeling. Wie geen bewuste luchttoevoer regelt, ruilt tocht in voor vocht. Dit artikel legt uit wat u vooraf meeneemt in uw ontwerp en offerte.
In het kort
- Nieuwe kozijnen sluiten luchtdicht; de ongewilde ventilatie via kieren verdwijnt daarmee.
- Zonder bewuste luchttoevoer stijgt de luchtvochtigheid, met condens en schimmelrisico als gevolg.
- Ventilatieroosters in het kozijn meebestellen is voordeliger en mooier dan ze achteraf inbouwen.
- Bij verkeerslawaai bestaat er een geluiddempend rooster, een suskast, dat lucht doorlaat en geluid dempt.
Waarom ventilatie een aandachtspunt wordt bij nieuwe kozijnen
Oude kozijnen ventileerden ongewild. Langs versleten rubbers, kromgetrokken ramen en kieren tussen kozijn en metselwerk stroomde voortdurend lucht naar binnen. Dat was onprettig, kostte stookgeld en voelde als tocht, maar het voerde wel het vocht af dat u dagelijks produceert.
Nieuwe kozijnen sluiten luchtdicht. Dat is precies wat u wilt en het is waar u voor betaalt. Maar de lucht die ongewild werd ververst, moet nu bewust worden aangevoerd. Gebeurt dat niet, dan stijgt de luchtvochtigheid en verruilt u tocht voor condens op de ramen, muffe lucht en op termijn schimmel in de hoeken.
Hoe ventilatie in een woning werkt
Ventilatie heeft altijd twee kanten nodig: verse lucht die binnenkomt en vervuilde lucht die eruit gaat.
| Systeem | Toevoer | Afvoer |
|---|---|---|
| Natuurlijke ventilatie | Roosters in kozijnen of gevel | Kanalen naar het dak, op trek |
| Mechanische afzuiging | Roosters in kozijnen of gevel | Ventilatiebox met afzuigpunten in keuken, badkamer en toilet |
| Balansventilatie met warmteterugwinning | Mechanisch, via een kanalensysteem | Mechanisch, met warmteterugwinning uit de afgevoerde lucht |
De eerste twee systemen komen in bestaande woningen het meeste voor, en bij allebei loopt de toevoer via de gevel. Dat is precies het onderdeel dat u aan het vervangen bent. Heeft u balansventilatie, dan verloopt de toevoer via het kanalensysteem en zijn roosters in de kozijnen niet nodig.
Roosters: regel ze bij de offerte, niet achteraf
Een ventilatierooster wordt bij nieuwe kozijnen in of boven het raam opgenomen, meestal in het bovenste deel van het kozijn of geïntegreerd in de beglazing. Meebestellen heeft drie voordelen boven achteraf inbouwen:
- Het is goedkoper, omdat het in de fabriek gebeurt in plaats van op locatie.
- Het oogt beter, want het rooster is in het profiel opgenomen in plaats van erop gemonteerd.
- De luchtdichtheid blijft intact. Achteraf zagen in een afgemonteerd kozijn is zelden een verbetering.
Welke roosters zijn er?
- Standaard toevoerrooster. Handmatig te openen en te sluiten, met een instelbare stand.
- Zelfregelend rooster. Beperkt automatisch de doorlaat bij harde wind, zodat het bij storm niet gaat gieren of tochten.
- Suskast of geluiddempend rooster. Een dieper rooster met een geluidabsorberende binnenzijde, dat lucht doorlaat maar geluid dempt. Dit is de oplossing bij een drukke weg, waar u wel wilt ventileren maar geen verkeerslawaai wilt binnenlaten. Zie ook Geluidsisolatie kozijnen.
Woont u aan een drukke straat, bespreek de suskast dan al bij de offerte. Achteraf vervangen van een standaardrooster door een suskast betekent vrijwel altijd een nieuw kozijndeel.
Bij welke ramen komen roosters?
Als vuistregel in de ruimtes waar u verblijft: woonkamer, slaapkamers en de studeerkamer. De afvoer zit in de natte ruimtes: keuken, badkamer en toilet. Roosters in de badkamer zijn meestal niet nodig, want daar wordt afgezogen.
Kiest u ervoor om ramen vast uit te voeren om te besparen, houd dan rekening met de ventilatie van die ruimte. Zie Draaikiep, vast of stolp.
Wat u merkt als de ventilatie niet klopt
- Condens aan de binnenkant van de ramen, vooral 's ochtends. Zie Condens op de ramen.
- Een muffe geur die na het luchten terugkomt.
- Ramen die 's nachts in de slaapkamer beslaan terwijl de deur dicht is.
- Zwarte plekjes in de kitnaden, achter kasten of in koude hoeken.
- Een hygrometer die structureel boven 60 procent relatieve luchtvochtigheid aangeeft.
Vijf praktische gewoonten
- Zet de roosters open en houd ze open, ook in de winter. Ze zijn ontworpen om continu te staan.
- Gebruik de afzuigkap tijdens en na het koken.
- Ventileer de badkamer tijdens en na het douchen, met de deur dicht.
- Droog was buiten of in een droger met afvoer, niet op een rek in de woonkamer.
- Houd ook ruimtes die u weinig gebruikt op een basistemperatuur, want koude ruimtes verzamelen vocht.
Zorg dat u dit in de offerte terugziet
- Welke kozijnen een rooster krijgen en welk type
- Of het rooster zelfregelend is
- Of er een geluiddempende uitvoering nodig is
- Wat de doorlaat van het rooster is, uitgedrukt in dm3 per seconde per meter
Twijfelt u wat uw woning nodig heeft, benoem dan in uw aanvraag welk ventilatiesysteem u nu heeft en of u last heeft van vocht of geluid. Dan kan daar bij het ontwerp rekening mee worden gehouden.
Meer lezen
Veelgestelde vragen
De vragen die wij hierover het vaakst krijgen.
In de meeste woningen wel. Oude kozijnen ventileerden ongewild via kieren; nieuwe sluiten luchtdicht. Zonder bewuste luchttoevoer stijgt de luchtvochtigheid, met condens en schimmelrisico tot gevolg. Alleen bij balansventilatie met warmteterugwinning loopt de toevoer via het kanalensysteem en zijn roosters overbodig.
Dat kan, maar het is duurder, het oogt minder mooi en het vraagt zagen in een afgemonteerd kozijn. Meebestellen bij de productie is goedkoper, het rooster is dan in het profiel opgenomen en de luchtdichtheid blijft intact. Bespreek het dus bij de offerte.
Een geluiddempend ventilatierooster: dieper dan een standaardrooster en aan de binnenzijde voorzien van geluidabsorberend materiaal. Het laat verse lucht door maar dempt het geluid van buiten. Het is de oplossing voor woningen aan een drukke weg, waar ventileren en geluidwering elkaar anders in de weg zitten.
Alleen als u de ventilatie niet regelt. De luchtdichtheid zelf is gewenst; het probleem ontstaat als de verdwenen kierventilatie niet wordt vervangen door bewuste toevoer. Met roosters die openstaan en een werkende afzuiging in keuken en badkamer blijft de luchtvochtigheid op peil.