Elk draaiend deel kost geld en elk vast raam beperkt uw ventilatie. De kunst is per ruimte te bepalen wat u werkelijk nodig heeft. Dit artikel loopt de gangbare raamtypen langs en geeft per ruimte een praktisch advies.
In het kort
- Een vast raam is het voordeligst en isoleert het best, maar u kunt het niet openen of aan de buitenzijde schoonmaken.
- Een draaikiepraam is de standaard in Nederlandse woningen: kiepen voor ventilatie, draaien voor schoonmaken.
- Een stolpraam heeft geen tussenstijl en geeft een vrij doorzicht, maar is constructief zwaarder.
- Reken per ruimte uit hoeveel draaiende delen u echt gebruikt; daar zit de meeste kostenruimte.
Welke raamindeling kiest u?
Bij het vervangen van kozijnen mag u de indeling opnieuw bepalen. Dat is een kans en een valkuil tegelijk. Elk draaiend deel kost extra, en elk vast raam beperkt uw mogelijkheden om te luchten en om de buitenkant schoon te maken. De juiste keuze verschilt per ruimte.
De gangbare raamtypen
| Type | Hoe het werkt | Wanneer passend |
|---|---|---|
| Vast raam | Kan niet open | Waar u niet hoeft te luchten of schoon te maken vanaf binnen |
| Draairaam | Draait open om een verticale as | Waar u een groot ventilatiedebiet wilt |
| Draaikiepraam | Kiept voor ventilatie, draait voor schoonmaken | De standaard voor woonvertrekken en slaapkamers |
| Kiepraam | Kantelt aan de bovenzijde naar binnen | Kleine ruimtes zoals toilet en berging |
| Stolpraam | Twee draaiende delen zonder vaste tussenstijl | Waar u vrij doorzicht wilt over de volle breedte |
| Bovenlicht | Apart raam boven het hoofdraam, vast of kiepend | Extra daglicht en ventilatie zonder het hoofdraam te openen |
Vaste ramen: goedkoop, maar denk vooruit
Een vast raam is het voordeligst, laat het meeste licht door bij dezelfde buitenmaat en isoleert het best, omdat er geen beweegbare naad is. Twee dingen om vooraf te bedenken:
- Schoonmaken. Een vast raam op de eerste verdieping moet van buiten worden gelapt. Op de begane grond is dat geen punt, hoger wel.
- Ventilatie en vluchtroute. Een slaapkamer zonder te openen raam is onprettig en in sommige situaties onwenselijk. Zorg dat elke verblijfsruimte op een of andere manier te luchten is.
Draaikiep: de Nederlandse standaard
Het draaikiepraam combineert twee standen in een beslag: kiepen voor gecontroleerde ventilatie, volledig draaien voor doorluchten en schoonmaken. Voor woonkamers, slaapkamers en keukens is dit vrijwel altijd de juiste keuze.
Let bij grote draaikiepramen op het gewicht van het glas. Triple glas is ongeveer de helft zwaarder dan HR++ en stelt eisen aan scharnieren en beslag. In een nieuw kozijn is dat ingecalculeerd, zie HR++ of triple glas.
Stolpramen: mooi maar constructief zwaarder
Een stolpraam bestaat uit twee draaiende delen die tegen elkaar sluiten zonder vaste stijl ertussen. Open beide delen en u heeft de volle breedte vrij. Het doorzicht is fraaier dan bij een raam met een tussenstijl.
Het nadeel is dat de sluitende stijl meebeweegt, wat zwaarder beslag en een zorgvuldiger afstelling vraagt. Dat maakt een stolpraam duurder dan twee losse delen met een vaste stijl. In een jaren 30 woning of een landelijke gevel is het wel vaak de detaillering die het beeld maakt.
Bovenlichten
Een bovenlicht is een apart raamdeel boven het hoofdraam. Vast uitgevoerd geeft het extra daglicht. Kiepend uitgevoerd kunt u luchten zonder het hoofdraam te openen, wat prettig is bij regen, bij huisdieren of als u de ruimte verlaat. Een kiepend bovenlicht is een relatief goedkope manier om ventilatie toe te voegen aan een verder vast raam.
Een praktisch advies per ruimte
| Ruimte | Aanbevolen indeling |
|---|---|
| Woonkamer, grote gevel | Een of twee draaikiepdelen, de rest vast |
| Slaapkamer | Minimaal een draaikiepdeel per ruimte |
| Keuken | Draaikiep bij het aanrecht, eventueel een kiepend bovenlicht |
| Badkamer | Draaikiep of kiepraam, met matglas |
| Toilet of berging | Kiepraam volstaat |
| Zolder of hoge ramen | Vast raam, met een kiepend bovenlicht als ventilatie nodig is |
Waar u kunt besparen zonder er spijt van te krijgen
Tel per ruimte hoe vaak u het raam werkelijk opent. In veel woningen zitten draaikiepdelen die nooit gebruikt worden, terwijl er een vast raam met kiepend bovenlicht had kunnen zitten. Dat is meestal de grootste post waar u nog aan kunt draaien zonder in te leveren op comfort. Zie ook Kozijnenoffertes vergelijken, waar het aantal draaiende delen een van de twaalf controlepunten is.
Houd bij het schrappen van draaiende delen wel rekening met de ventilatie van de woning als geheel. Meer daarover in Ventilatie na nieuwe kozijnen.
Meer lezen
Veelgestelde vragen
De vragen die wij hierover het vaakst krijgen.
Een raam dat met een enkele kruk twee standen kent: kiepen, waarbij het raam aan de bovenzijde naar binnen kantelt voor ventilatie, en draaien, waarbij het volledig opengaat om te luchten of de buitenzijde schoon te maken. Het is de standaard in Nederlandse woonvertrekken.
Een raam met twee draaiende delen die tegen elkaar sluiten zonder vaste tussenstijl. Opengezet is de volle breedte vrij en gesloten oogt het doorzicht rustiger. Omdat de sluitende stijl meebeweegt, vraagt het zwaarder beslag en zorgvuldiger afstelling, en is het duurder dan twee losse delen.
Technisch kan het, maar het is zelden verstandig. Elke verblijfsruimte moet te luchten zijn en een vast raam op de verdieping moet van buiten gelapt worden. Een goede tussenweg is een vast raam met een kiepend bovenlicht: dat ventileert en is een stuk voordeliger dan een draaikiepdeel.